Ważny artykuł

Organizujemy szkolenia z zakresu prawa żywnościowego i znakowania produktów spożywczych,  wymagań systemów jakości (BRC, IFS, AIB, HACCP) oraz GHP i GMP, na uprawnienia energetyczne dla dozoru (D) i eksploatacji (E), zakończone egzaminem i inne: 
- otwarte lub w siedzibie Zleceniodawcy.

Wykonujemy wyceny majątkowe, opracowania i ekspertyzy z zakresu technologii, badania zdolności produkcyjnej zakładów, elaboraty odszkodowawcze oraz wyceny majątkowe dla obiektów znacjonalizowanych z naruszeniem prawa, zwracanych właścicielom.

 

OSIĄGNIĘCIA

 
 
 
 
 
Przemysł Fermentacyjny i Owocowo-Warzywny

Przejdź do artykułu

Odbiorcy – przemysł fermentacyjny (piwowarstwo, winiarstwo, gorzelnictwo, przemysł spirytusowy, biopaliwa i biogaz), przetwórstwo (przemysł sokowniczy, owocowo – warzywny, chłodnie i mroźnie), rozlewnictwo (wody i napoje) i dodatki do żywności (producenci i dystrybutorzy).

Treść:

  • nowoczesne technologie,
  • innowacje technologiczne i produktowe,
  • surowce i produkty niszowe
  • rynek surowców i przetworów oraz trendy rynkowe
  • prognozy, kierunki rozwoju branż
  • działalność organizacji branżowych
  • wydarzenia branżowe: konferencje, zjazdy, sympozja oraz targi i wystawy
  • fundusze pomocowe
  • nowo wprowadzone przepisy i ich skutki dla działalności firm spożywczych
  • ochrona środowiska
  • opakowania
  • aktualne serwisy informacyjne.

Czytelnicy, grupa docelowa – kadra kierownicza ww. branż, szefowie działów produkcji, kontroli jakości, laboratoriów, handlu, marketingu, PR, firmy handlowo-usługowe, hurtownie, wyższe uczelnie i szkoły zawodowe, biblioteki naukowe,

 

Wkładki informacyjne – redakcja PFiOW wydaje 3 – 4 razy w roku wkładkę "NAPOJE FUNKCJONALNE I DODATKI” i inne wkładki tematyczne

 

Zasięg PFiOW – ogólnopolski oraz promocja na najbardziej prestiżowych zagranicznych targach branżowych.

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 215/3
03-450 Warszawa
tel.: (0 22) 818 65 25, (0 22) 818 62 63, 0 602 391 794
faks: (0 22) 818 62 63
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

http://www.sigma-not.pl/czasopisma-64-przemysl-fermentacyjny.html

 

Rys historyczny

„Przemysł Fermentacyjny i Owocowo-Warzywny” - od 50 lat cenna pomoc dla kadr technicznych

Nasze czasopismo - mimo że przeżywało różne etapy ewolucji w zakresie tematyki i poziomu graficznego - pozostało wierne swej naczelnej dewizie - być jak najbliżej branż, dla których zostało powołane, bronić ich interesów i pomagać w rozwiązywaniu problemów, przez dostarczanie takiej informacji, która aktualizuje wiedzę i poszerza jej horyzonty, stymuluje postęp, pomaga rozwijać się firmom i poszczególnym pracownikom. Naszym celem jest, by branże: piwowarska, słodownicza, chmielarska, gorzelnicza, spirytusowa, winiarska, drożdżownicza, sokownicza, napojów bezalkoholowych, wód mineralnych oraz owocowo-warzywna identyfikowały się z pismem, a my - z nimi.

W 2010 r. mijają 54 lata od powstania naszego czasopisma, wydawanego najpierw pod tytułem „Przemysł Fermentacyjny”. Zostało ono powołane przez Zarząd Główny Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego i przez kolegium ówczesnego Ministerstwa Przemysłu Rolnego i Spożywczego, a poprzedzały tę decyzję „naciski oddolne” - wytrwałe starania środowisk inżynierskich z kilku branż przemysłu fermentacyjnego. Czasopismo miało swych prekursorów w okresie międzywojennym w postaci periodyków monobranżowych z branży piwowarskiej i gorzelniczej.

Czasopismo rozwijało się przez te lata stale, wzbogacając się o wyzwania i potrzeby zmieniających się czasów. Już po trzech latach zostało przekształcone z dwumiesięcznika w miesięcznik, ciągle też poszerzała się i dostosowywała do potrzeb praktyki przemysłowej jego treść merytoryczna.

Pod tym względem w rozwoju czasopisma wyróżniają się trzy okresy, podczas których wraz ze zmianami tytułu był modyfikowany jego profil i zakres tematyczny.

„Przemysł Fermentacyjny” 1957-1964

Już od początku wydawania pismo skupiało się na branżach pokrewnych, opartych na procesach fermentacji i wzajemnie powiązanych różnymi procesami technologicznymi i rodzajami linii technologicznych. Były to branże: piwowarska, drożdżownicza, spirytusowa, winiarska. O znakomitym zrozumieniu potrzeb społeczno-rynkowych świadczy fakt włączenia tematyki napojów bezalkoholowych. O ile bowiem inne branże mogły korzystać z ocalałych po II wojnie światowej szczątków literatury fachowej i niewielkiego ocalałego kręgu specjalistów, to przemysł napojów bezalkoholowych zaczynał od zera i od metod rzemieślniczych.

Zasługą redakcji było konsekwentne realizowanie założenia zawartego w deklaracji pierwszego zespołu redakcyjnego: „Czasopismo stawia sobie za cel udzielenie wszelkiej pomocy swoim czytelnikom w rozwiązywaniu problemów bieżących”. Stąd charakter czasopisma był przez lata odzwierciedleniem połączenia teorii z praktyką. W tym okresie miesięcznik wiele miejsca poświęcał artykułom szkoleniowym dotyczącym doskonalenia procesów technologicznych i postępu technicznego, powiązanego ze wskaźnikami techniczno-ekonomicznymi. Były to tematy dotyczące: zwiększenia wydajności produkcji, oszczędności surowców, zmniejszenia strat produkcyjnych, zagospodarowania odpadów, utylizacji lub unieszkodliwiania ścieków, jakości wyrobów, metod intensywnych, półciągłych i ciągłych oraz racjonalnej gospodarki cieplnej. Właściwie te wszystkie zagadnienia zostały aktualne do dziś. Wiele artykułów wybiegało w przyszłość, np. Perspektywy rozwoju przemysłu piwowarskiego wPolsce, Stan i tendencje w rozwoju produkcji maszyn i urządzeń przemysłu spożywczego, Automatyzacja procesów w przemyśle fermentacyjnym i owocowo-warzywnym, Czy uruchomić produkcję spirytusu odwodnionego w Polsce? Ten ostatni artykuł, pióra prof. Kazimierza Jarosza, wyprzedził o ok. 20 lat eksplozję zainteresowania tym zagadnieniem w różnych krajach.

W pierwszych latach wydawania czasopisma udało się pozyskać jako autorów wybitnych pracowników przemysłu, jak i wywodzących się z zaplecza naukowo-technicznego. Oto niektórzy z nich: Jan Cieślak, Jan Cofała, Władysław Dylkowski, Tadeusz Gołębiewski, Kazimierz Jarosz, Dionizy Krzyżaniak, Stanisław Łabędziński, Stefan Michniewski, Tadeusz Świeżyński, Zygmunt Wasilewski, Paweł Wojcieszak, Tadeusz Wolski, Józef Ziętkiewicz.

„Przemysł Fermentacyjny i Rolny” 1965-1977

W 1965 r. nastąpiło połączenie czasopisma z periodykiem wydawanym przez b. Ministerstwo Rolnictwa pt. „Przemysł Rolny”, co zdecydowało o profilu i zakresie tematycznym miesięcznika, który przybrał tytuł „Przemysł Fermentacyjny i Rolny”. Decyzję tę uargumentowano kilkoma przesłankami: zbieżność tematyki, m.in. stosowanie podobnych procesów enzymatycznych, integracja bazy surowcowej z przemysłem przetwórczym, wprowadzenie do rolnictwa przemysłowych form produkcji, w tym wstępnego przygotowania surowców do przetwórstwa. Życie potwierdziło słuszność gospodarczej integracji rolnictwa i przemysłu przetwórczego.

Po fuzji dwóch czasopism do obszaru miesięcznika „Przemysł Fermentacyjny i Rolny” bardzo korzystne było rozszerzenie tematyki o gorzelnictwo rolnicze, liczące wówczas ok. 1000 zakładów, które było z dala od centrów badawczych i zainteresowania myśli naukowej, technicznej i technologicznej. W tym zakresie tematycznym udało się pozyskać takich autorów, jak: Bolesława Bachmana, Zdzisława Włodarczyka, Kazimierza Jarosza, Bogdana Łączyńskiego, Lecha Solarka, Aleksandra Gregoriusa, Bronisława Ostrowskiego, Stefana Górnego, Mieczysława Skiby, Henryka Szczodrowskiego i in.

Drugim ważnym skutkiem fuzji było włączenie do miesięcznika problematyki przemysłu owocowo-warzywnego i kwasów spożywczych, tak więc liczba branż „obsługiwanych” przez nasze czasopismo wzrosła do ośmiu. Pozyskano nowych autorów do nowego obszaru tematycznego, wśród nich byli: Ireneusz Augustynowicz, Jerzy Czuba, Stefan Janikowski, Władysław Krawczyk, Kazimiera Krzysik, Andrzej Miałkowski, Zdzisław Soska, Józef Wilczek, Zofia Kutyna. Wzrosła w tym czasie liczba autorów reprezentujących środowiska naukowe, m.in. (oprócz niektórych ww.): Włodzimierz Bednarski, Stanisław Bujak, Jerzy Chełkowski, Zdzisław Ilczuk, Władysław Leśniak, Stanisław Masior, Tadeusz Miśkiewicz, Stefan Poznański, Wiesław Rzędowski, Kazimierz Szebiotko, Jan Załęski, Jerzy Ziobrowski.

„Przemysł Fermentacyjny i Owocowo-Warzywny” od 1978

W latach 70. dojrzewała coraz bardziej ewolucja profilu, obszaru tematycznego i tytułu czasopisma. Było to w dużej mierze wskutek burzliwie rozwijającego się przemysłu owocowo-warzywnego. Wielki rozwój bazy sadowniczej oraz warzywnej spowodował zwiększenie podaży surowców do przetwórstwa, przekraczającej znacznie zdolności przetwórcze przemysłu i dopingował do inwestowania i modernizacji tego przemysłu. Ponadto jego rozwój stymulował rosnący za granicą popyt na mrożonki i soki owocowe, w tym soki zagęszczone. We wszystkich (ok. 500) zakładach przetwórczych wzrósł popyt na informację naukową, techniczną i technologiczną. Starania o utworzenie odrębnego tytułu nie powiodły się, naturalne więc się stało rozszerzenie tej tematyki, która już wcześniej była obecna na łamach „Przemysłu Fermentacyjnego i Rolnego”, ale w trochę węższym zakresie. Starania redakcji i Rady Programowej miesięcznika wsparło SITSpoż. i jego Sekcja Przemysłu Owocowo-Warzywnego.

Drugim źródłem modyfikacji tematyki czasopisma stał się kryzys społeczno-gospodarczy na przełomie lat 70. i 80. Następstwem tego było: drastyczne zmniejszenie importu technologii oraz maszyn i urządzeń, konieczność aktywizacji krajowej twórczości technicznej w celu zapewnienia ciągłości produkcji i niedopuszczenia do regresu w poziomie techniki i technologii, ograniczenia w dostępie do najnowszej zagranicznej informacji naukowej i technicznej, realizacja reformy gospodarczej. Zespół redakcyjny włączył się do wspierania tych celów w wielu publikacjach. Duży nacisk kładziono także na wspomaganie programów oszczędnościowych surowców, materiałów i energii oraz wspomaganie wynalazczości i racjonalizacji pracowniczej. Rozszerzono publikacje dotyczące krajowej produkcji branżowych maszyn i urządzeń, opublikowano kilkanaście artykułów o różnych aspektach reformy gospodarczej w zastosowaniu do branż fermentacyjnych i przemysłu owocowo-warzywnego.

Ewolucja miesięcznika po zmianie ustroju społeczno-gospodarczego

Przejście na zasady gospodarki wolnorynkowej spowodowało rewolucyjne zmiany dostosowawcze w obszarze przemysłu rolno-spożywczego, w którym jedne firmy przypłaciły bankructwem, a inne ulegały przekształceniom - restrukturyzacji, prywatyzacji, a następnie konsolidacji mniejszych zakładów w większe, zgodnie z postępującą w świecie globalizacją. Na łamach PFiOW ukazało się wiele artykułów wyjaśniających sens i znaczenie przemian, a także ich skutki, czasami bolesne dla załóg pracowniczych - na szczególną uwagę zasługują artykuły prof. Romana Urbana, dr Bożeny Noseckiej i innych pracowników Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Sięgnęliśmy wówczas po różnorodne środki wyrazu, częściej po formę wywiadu, czy reportażu z przekształcanych zakładów, a także sondy wśród menedżerów komentujących sytuację branży, zagrożenia i szanse z tytułu akcesji do UE, a także po artykuły publicystyczne. Pismo nasze stało się trybuną wymiany poglądów i doświadczeń dla przedstawicieli zakładów, szczególnie przed akcesją do UE.

Komentowaliśmy na łamach (najczęściej krytycznie) skutki polityki państwa wobec branż - np. ciągłe podwyższanie podatku akcyzowego dla wszystkich sektorów alkoholi, co spowodowało degradację zwłaszcza branży spirytusowej i winiarskiej. Pisaliśmy alarmujące artykuły o zagrożeniu bankructwem dla większości gorzelni (z 1000 przetrwało tylko ok. 300), stając zawsze po stronie branży i przedstawiając całościową koncepcję rozwoju rolnictwa i przemysłu przetwórczego. Podkreślaliśmy konieczność zagospodarowania nadwyżek surowca i wykorzystania wielkiego polskiego potencjału tkwiącego w rolnictwie i sadownictwie i przewagi jakościowej (mniejsza chemizacja upraw) płodów naszej ziemi nad surowcami z zachodniej Europy.

Włączaliśmy się do walki o wyważoną ustawę o biopaliwach, kontynuując temat rozpoczęty przed wieloma laty przez prof. K. Jarosza, przedstawiając korzyści dla rolnictwa i gospodarki z tego tytułu.

Redakcja wspierała mocno starania branż o uzyskanie porównywalnych z unijnymi warunków działania dla polskich firm (np. wspieraliśmy KUPSiNB o zmniejszenie cła na soki zagęszczone z owoców importowanych do poziomu obowiązującego w UE, co udało się uzyskać w kilku kolejnych latach).

Wiele miejsca poświęciliśmy na przygotowanie firm do akcesji do UE i konkurencji na Wspólnym Rynku, szczególnie w aspekcie wdrożenia systemów jakościowych (zwłaszcza HACCP), harmonizacji prawa wspólnotowego z krajowym, konsekwencji dla przedsiębiorstw wprowadzania wielu nowelizacji ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia. W tym celu zapoczątkowaliśmy cykl „Widziane z Wiejskiej”. Przedstawialiśmy zasady i wdrożenie systemu samokontroli jakości na przykładzie branży sokowniczej, który został wdrożony jeszcze przed akcesją. Jednym z najbardziej płodnych autorów z tej branży jest naukowiec o niekwestionowanym autorytecie prof. Witold Płocharski.

Pisaliśmy także dużo o programie SAPARD i innych programach pomocowych, umożliwiających wsparcie inwestycji, szczególnie w sektorze MSP, prezentowaliśmy beneficjentów tych programów.

Dużo miejsca na łamach zajęły sprawy ochrony środowiska, w związku z ustawami o obowiązkach przedsiębiorców w tym zakresie i o odpadach. Prezentujemy działania proekologiczne, skutki - w aspekcie technicznym, organizacyjnym i finansowym - kolejnych nowelizacji tych ustaw.

Czasopismo wraz z otwarciem granic otworzyło się szeroko na świat - ukazywały się reportaże z najważniejszych branżowych imprez targowych w Europie, a także międzynarodowych konferencji (kongresów chmielarskich, piwowarskich, sokowniczych). Pozyskaliśmy zagranicznych autorów, współpracujących ze stowarzyszeniami branżowymi, jak: Martin Greeve, Jan Hermans, Kees Cools, Gerard Post, Gert Erhardt, Andrea Conti.

Przedstawiając na łamach, w postaci licznych artykułów promocyjnych, najnowocześniejsze zagraniczne rozwiązania techniczne i technologiczne, dzięki wprowadzeniu których wiele naszych firm jest na poziomie światowym, nie zapominaliśmy o dorobku i ofercie krajowej myśli technicznej, a także krytykowaliśmy politykę państwa, ograniczającą stale środki na rozwój badań i placówek naukowo-badawczych w Polsce.

Starając się być uważnym recenzentem życia gospodarczego w obszarze gospodarki żywnościowej wiele miejsca poświęciliśmy pozytywnym przykładom - pokazując firmy dbające o jakość produktów, zdobywające certyfikaty HACCP i ISO, medale i nagrody na najbardziej prestiżowych konkursach i targach.

W celu przybliżenia czytelnikom problematyki zdobywania rynku uruchomiliśmy dział Marketing 2000 (autor Adam Bogacz), który w kilkunastu odcinkach przybliżał teorię i podawał liczne praktyczne przykłady z tej dziedziny.

Działalność dodatkowa redakcji - poradniki i wkładki

Już w latach 60. (1965) redakcja rozpoczęła wydawanie dodatkowych pomocy podnoszących kwalifikacje pracowników - pierwszy z nich nosił tytuł Poradnik Producenta Wód Gazowanych. W latach 80. zespół redakcyjny opracował i wydał jako dodatki do czasopisma: Poradnik Piwowara, Poradnik Technologa Drożdży i Poradnik Gorzelnika, które wypełniły dotkliwą lukę w krajowej literaturze fachowej dla praktyków. W 1988 r. nakładem naszej redakcji ukazał się Czterojęzyczny słownik fachowy z dziedziny piwowarsko-słodowniczej.

Wydaliśmy także, w latach 90., Monografię przemysłu spirytusowego w Polsce w 2 częściach, a także podręcznik Technologia winiarstwa owocowego i gronowego (autorzy: prof. W. Wzorek, prof. E. Pogorzelski), w formie wkładki do PFiOW (38 odcinków), a niedługo potem jego wersję uzupełnioną i zaktualizowaną. Podręcznik ten był pierwszą publikacją od lat 50. w Polsce poświęconą winiarstwu.

W 2001 r. opracowaliśmy publikację Browary w Polsce. Who is who? mającą na celu przedstawienie zmian konsolidacyjnych, które zaszły w polskim piwowarstwie na tle tendencji na światowym rynku piwa, zaprezentowanie wizerunku poszczególnych browarów, osób zarządzających nimi, głównych marek piwa oraz oferty firm, dzięki którym polskie piwowarstwo osiągnęło wyżyny techniki i technologii.

Od 1995 r. do 2001 r. wydawaliśmy stałą kolorową wkładkę pod tytułem Alkohole ... i nie tylko, który później został zmieniony na Napoje ...i nie tylko, lżejszą w formie i treści od zasadniczej części PFiOW, przeznaczoną dla działów handlowych zakładów, super- i hipermarketów oraz dla hurtowni spożywczych. Była to odpowiedź redakcji na pojawiające się na rynku nowe tytuły prasowe, adresowane do tego samego kręgu odbiorców co „Przemysł Fermentacyjny i Owocowo-Warzywny”, a nakierowane bardziej na treści handlowe i rynkowe.

Działalność organizatorska redakcji

Oprócz wydawania miesięcznika i dodatkowych publikacji aktywność redakcji przejawiała się także w organizowaniu spotkań panelowych podczas targów POLAGRA Food, których liczba w latach 2000-2005 wyniosła 9. Były one organizowane wspólnie z branżowymi stowarzyszeniami: Krajową Unią Producentów Soków i Napojów Bezalkoholowych, działającą przez 10 lat przy SITSpoż., Krajową Radą Winiarstwa i Miodosytnictwa oraz Krajową Radą Przetwórstwa i Zamrażalnictwa Owoców i Warzyw (obie przy SITSpoż.). Tematyka tych konferencji dotyczyła zawsze najbardziej aktualnych tematów branży, co zapewniało dużą frekwencję i gorące dyskusje uczestników. Służyły one także umacnianiu więzi naszego miesięcznika z branżami, którym pismo służy oraz pozycji rynkowej PFiOW.

Redakcja organizowała także wspólnie ze stowarzyszeniami konferencje prasowe i zjazdy, mające na celu popularyzowanie działalności stowarzyszeń i ich działań.

Miesięcznik PFiOW uczestniczy aktywnie w najważniejszych targach branżowych, często z własnym stoiskiem (POLAGRA, EuroLab, AGF i in.) i międzynarodowych (SIAL w Paryżu, Gruene Woche w Berlinie, BRAU w Norymberdze, SALIMA w Brnie, Vinitaly w Weronie, Macfruit w Cesenie, Intervitis Interfructa w Stuttgarcie). PFiOW jest obecny na targach międzynarodowych na stoiskach światowej prasy fachowej (na BRAU, DRINKTEC, ANUGA).

Współpraca ze Stowarzyszeniem SITSpoż.

„Przemysł Fermentacyjny i Owocowo-Warzywny” od początku swego istnienia wiele miejsca poświęcał roli i znaczeniu poszczególnych ogniw SITSpoż. dla wprowadzania postępu technicznego i technologicznego w zakładach, doskonalenia zawodowego inżynierów i techników, organizowania poszczególnych środowisk wokół branżowych rad. Redakcja nasza współpracowała i współpracuje ściśle z większością z nich. Są to: Krajowa Rada Przetwórstwa Spirytusowego, Krajowa Rada Gorzelnictwa i Produkcji Biopaliw, Krajowa Rada Winiarstwa i Miodosytnictwa, Krajowa Rada Przetwórstwa i Zamrażalnictwa Owoców i Warzyw, Krajowa Unia Producentów Soków i Napojów Bezalkoholowych (obecnie Krajowa Unia Producentów Soków, działająca samodzielnie), Krajowa Rada Drożdżownictwa (istniejąca do 2005 r.).

Nasz miesięcznik, chcąc być pismem obiektywnym dla całości branż, współpracuje także z organizacjami nie należącymi do SITSpoż., pokazując cenne inicjatywy, mające na celu wzmocnienie czy skonsolidowanie branż, ciekawe konferencje czy różne podejmowane przez nich akcje.

Miesięcznik „Przemysł Fermentacyjny i Owocowo-Warzywny” w uznaniu zaangażowania dla branż fermentacyjnych, napojowych i owocowo-warzywnej został nagrodzony kilkakrotnie Laurem SITSpoż. „Krajowy Produkt Przyszłością Polski” oraz medalami i dyplomami branżowymi, przyznanymi przez organizacje branżowe grupujące środowiska przedsiębiorców.

Historię tworzą ludzie...

Te wszystkie wymienione inicjatywy i przedsięwzięcia redakcji PFiOW nie były możliwe, gdyby nie ofiarna i zaangażowana praca zespołu redakcyjnego, wspieranego przez Radę Programową.

W ciągu 50 lat dorobek czasopisma tworzyli:

- REDAKTORZY NACZELNI: Kazimierz Kasiński (1957-1969), Zbigniew Ziółkowski (1969-1987), Magdalena Mart (1987-1989), Maria Joanna Przegalińska (od 1990 r.)

- ZASTĘPCY REDAKTORA NACZELNEGO: Magdalena Mart (1982-86), Jolanta Bortkun (1996-2005), Anna Karwowska (od 2005)

- SEKRETARZE REDAKCJI: Alina Skonieczna, Alina Kwiatkowska, Wanda Doczkał, Zofia Kryńska, Anna Słomczyńska, Urszula Walczak, Maria J. Przegalińska, Maryla Niewińska (od 1990).

Najbardziej zasłużeni REDAKTORZY DZIAŁOWI: Bogdan Łączyński, Łucja Dubiel, Anna Konczewska, Eugeniusz Rembowski, Witold Falcman.

Przewodniczący RADY PROGRAMOWEJ: prof. Bolesław Bachman (1965-1978), prof. Tadeusz Gołębiewski (1979-1991), prof. Adolf Horubała (1991-2003), prof. Roman Grzybowski (od 2003).

Miesięcznik nasz jest wydawany przez Wydawnictwo SIGMA-NOT Sp. z o.o. i dostępny tylko w prenumeracie.